Deklaracja dostępności brzmi urzędowo, ale w praktyce to krótki, konkretny dokument na stronie. Poniżej tłumaczę, czym jest, kto musi ją mieć i jak ją napisać – z gotowym wzorem do uzupełnienia.
Czym jest deklaracja dostępności
Deklaracja dostępności to publiczna informacja o tym, czy strona internetowa albo aplikacja mobilna jest dostępna cyfrowo. Pokazuje też, co jeszcze wymaga poprawy i jak użytkownik może zgłosić problem.
W praktyce to krótki dokument na stronie. Ma powiedzieć prostym językiem: jaki serwis opisuje, jaki jest jego stan dostępności, kto odpowiada za zgłoszenia i jak wygląda procedura, gdy ktoś poprosi o zapewnienie dostępności.
Dostępność cyfrowa oznacza, że ze strony mogą korzystać osoby z różnymi potrzebami. Na przykład osoby niewidome, słabowidzące, głuche, z ograniczoną sprawnością ruchową albo korzystające tylko z klawiatury. Brzmi technicznie? Sens jest prosty: strona ma działać dla ludzi, w różnych sytuacjach.
Kto musi mieć deklarację dostępności, a komu się przyda
Deklarację dostępności muszą mieć przede wszystkim podmioty publiczne. Firmy prywatne zwykle nie mają takiego obowiązku z ustawy o dostępności cyfrowej z 2019 r., ale czasem przygotowują podobną informację dobrowolnie albo z powodu innych przepisów.
Obowiązek dotyczy między innymi urzędów, szkół, instytucji publicznych, jednostek samorządu i części organizacji, które realizują zadania publiczne. Jeżeli działasz przy projekcie finansowanym publicznie, prowadzisz stronę dla instytucji albo obsługujesz organizację blisko związaną z sektorem publicznym, sprawdź ten temat dokładnie.
Prywatna firma może przygotować podobne oświadczenie, gdy chce jasno pokazać, jak dba o dostępność. To szczególnie sensowne przy sklepach internetowych, usługach online, placówkach medycznych, edukacji, rekrutacji i usługach kierowanych do szerokiej grupy odbiorców.
Od 28 czerwca 2025 r. część firm ma też obowiązki wynikające z Polskiego Aktu o Dostępności. Przy e-commerce chodzi między innymi o informację, w jaki sposób usługa spełnia wymagania dostępności. To osobny temat od deklaracji dostępności dla podmiotów publicznych, choć w praktyce oba dokumenty mogą być do siebie podobne.
Co powinna zawierać deklaracja dostępności
Dobra deklaracja dostępności mówi konkretnie: czego dotyczy, jaki jest stan strony, jakie są znane problemy i jak można je zgłosić. Ma być czytelna dla użytkownika, a nie napisana pod kontrolę.
W deklaracji podajesz nazwę podmiotu, adres strony albo aplikacji, datę publikacji serwisu, datę ostatniej istotnej aktualizacji oraz datę przygotowania lub przeglądu deklaracji. Dodajesz też informację, jak oceniono dostępność: na podstawie audytu, samooceny, testów automatycznych, testów ręcznych albo połączenia tych metod.
Potrzebny jest opis stanu dostępności. Możesz napisać, że strona jest zgodna, częściowo zgodna albo niezgodna z wymaganiami. Jeśli są błędy, opisz je po ludzku. Na przykład: część plików PDF może być trudna do odczytania przez czytniki ekranu, niektóre filmy nie mają napisów, wybrane elementy formularza wymagają poprawy.
W deklaracji powinny znaleźć się dane kontaktowe do osoby albo komórki odpowiedzialnej za dostępność. Podmiot publiczny podaje też procedurę zgłaszania problemów, informację o możliwości złożenia skargi, dane dotyczące dostępności architektonicznej siedziby, informację o tłumaczu języka migowego oraz informację o niestandardowych skrótach klawiaturowych, jeśli takie istnieją.
Jeżeli podmiot ma aplikację mobilną, trzeba wskazać miejsce pobrania aplikacji i deklarację jej dostępności. Przy stronie publicznej deklaracja powinna być dostępna podczas zwykłej nawigacji po serwisie.
Jak napisać deklarację dostępności krok po kroku
Najpierw ustal, czy masz obowiązek prawny, czy przygotowujesz deklarację dobrowolnie. Od tego zależy zakres treści i poziom formalności.
Krok 1. Określ, czego dotyczy deklaracja. Wpisz konkretny adres strony, wersję językową albo aplikację. Deklaracja ma opisywać realny serwis, nie całą działalność firmy lub instytucji.
Krok 2. Sprawdź dostępność. Przejdź stronę klawiaturą, sprawdź formularze, nagłówki, kontrast, teksty alternatywne obrazków, pliki PDF, multimedia i komunikaty błędów. Automatyczne narzędzia pomagają, ale nie widzą wszystkiego.
Krok 3. Nazwij problemy. Pisz zwykłym językiem. Zamiast: „brak zgodności z kryterium 1.1.1”, napisz: „część obrazów nie ma opisów alternatywnych, więc osoba korzystająca z czytnika ekranu może nie otrzymać pełnej informacji”.
Krok 4. Podaj sposób kontaktu. Wskaż e-mail, telefon albo formularz. Użytkownik musi wiedzieć, gdzie zgłosić problem i jakie informacje podać.
Krok 5. Opisz procedurę. Przy podmiotach publicznych uwzględnij terminy odpowiedzi, możliwość zapewnienia alternatywnego dostępu i ścieżkę skargi. W firmie prywatnej wystarczy prostszy opis: przyjmujemy zgłoszenie, sprawdzamy problem, wracamy z odpowiedzią.
Krok 6. Opublikuj dokument w widocznym miejscu. Link w stopce zwykle działa najlepiej, bo użytkownik znajdzie go z każdej podstrony.
Krok 7. Zaplanuj przegląd. Podmioty publiczne aktualizują deklarację do 31 marca każdego roku oraz po zmianach, które mogą wpływać na dostępność. Przy firmie prywatnej dobrze przyjąć podobny rytm, bo strona żyje: dochodzą nowe treści, wtyczki, formularze i pliki.
Wzór deklaracji dostępności (przykładowa treść)
Poniższy wzór potraktuj jako punkt startu. Oficjalny wzór dla podmiotów publicznych znajdziesz też na gov.pl. Uzupełnij go prawdziwymi danymi i dopasuj do swojej strony.
Deklaracja dostępności
[Nazwa podmiotu] zobowiązuje się zapewnić dostępność cyfrową strony internetowej [adres strony] zgodnie z wymaganiami dostępności cyfrowej.
Deklaracja dostępności dotyczy strony internetowej [adres strony].
Data publikacji strony internetowej: [data].
Data ostatniej istotnej aktualizacji strony internetowej: [data].
Data sporządzenia deklaracji: [data].
Data ostatniego przeglądu deklaracji: [data].
Stan dostępności cyfrowej
Strona internetowa jest [zgodna / częściowo zgodna / niezgodna] z wymaganiami dostępności cyfrowej.
Częściowa zgodność wynika z poniższych problemów: [opisz konkretne problemy, na przykład pliki PDF, brak napisów do filmów, wybrane elementy formularzy, niepełne opisy alternatywne obrazów].
Pracujemy nad usunięciem tych problemów. Jeśli potrzebujesz treści w innej formie, skontaktuj się z nami.
Przygotowanie deklaracji
Deklarację przygotowaliśmy na podstawie [samooceny / audytu dostępności / testów automatycznych i ręcznych / innej metody].
Podczas sprawdzania strony zwróciliśmy uwagę na obsługę klawiaturą, strukturę nagłówków, czytelność treści, kontrast, formularze, multimedia, pliki do pobrania oraz działanie strony z technologiami wspomagającymi.
Skróty klawiaturowe
Na stronie można korzystać ze standardowych skrótów klawiaturowych przeglądarki.
Jeżeli na stronie są niestandardowe skróty klawiaturowe, opisz je tutaj. Jeżeli ich nie ma, napisz to wprost.
Informacje zwrotne i kontakt
Problemy z dostępnością cyfrową możesz zgłosić do [imię i nazwisko albo nazwa działu].
Kontakt e-mail: [adres e-mail].
Telefon: [numer telefonu].
W zgłoszeniu podaj adres strony, na której występuje problem, krótki opis problemu i sposób kontaktu zwrotnego.
Obsługa zgłoszeń
Na zgłoszenie odpowiemy tak szybko, jak to możliwe. Jeżeli nie będziemy mogli od razu usunąć problemu, poinformujemy Cię o planowanym sposobie działania albo zaproponujemy dostęp alternatywny.
W przypadku podmiotu publicznego opisz tutaj procedurę wniosku o zapewnienie dostępności cyfrowej oraz skargi. Dodaj też informację o możliwości kontaktu z Rzecznikiem Praw Obywatelskich.
Dostępność architektoniczna
Siedziba [nazwa podmiotu] znajduje się pod adresem [adres].
Opisz wejście do budynku, dojazd, parking, recepcję, windy, toalety, możliwość wejścia z psem asystującym i inne informacje ważne dla osób z niepełnosprawnościami.
Dostępność komunikacyjno-informacyjna
Opisz dostępność tłumacza polskiego języka migowego, pętli indukcyjnej, alternatywnych form kontaktu i innych rozwiązań wspierających komunikację.
Jeżeli dana usługa nie jest dostępna, napisz to wprost.
Gdzie ją opublikować i jak aktualizować
Deklarację dostępności opublikuj tam, gdzie użytkownik naprawdę ją znajdzie. Najczęściej najlepszym miejscem jest stopka strony oraz osobna podstrona o prostym adresie.
Przy podmiotach publicznych link do deklaracji powinien być dostępny podczas nawigacji po stronie. Nie chowaj go głęboko w regulaminie, aktualnościach albo pliku PDF. Deklaracja sama też musi być dostępna cyfrowo.
Aktualizacja ma dwa tryby. Pierwszy to regularny przegląd, dla podmiotów publicznych do 31 marca każdego roku. Drugi to aktualizacja po większych zmianach na stronie, na przykład po przebudowie szablonu, zmianie systemu, dodaniu nowego formularza, uruchomieniu sklepu albo opublikowaniu dużej liczby plików.
Przy każdej aktualizacji sprawdź daty, stan dostępności, listę znanych problemów, dane kontaktowe i procedury. To szybka kontrola, która oszczędza później nerwów.
Najczęstsze błędy w deklaracji dostępności
Najczęstszy błąd to deklaracja oderwana od prawdziwego stanu strony. Dokument mówi „wszystko jest zgodne”, a formularz nie działa z klawiatury, pliki PDF są skanami, a filmy nie mają napisów.
Drugi problem to język. Deklaracja dostępności ma pomagać użytkownikowi. Jeśli jest napisana samymi skrótami, numerami kryteriów i urzędowymi zdaniami, przestaje pełnić swoją funkcję.
Często brakuje też konkretnego kontaktu. Sam adres sekretariatu bywa za mało. Lepiej wskazać osobę, dział albo jasną ścieżkę zgłoszeń.
Kolejny błąd to brak dat. Bez daty publikacji, przeglądu i aktualizacji trudno ocenić, czy dokument jest świeży. A przy dostępności świeżość ma znaczenie, bo strona zmienia się po każdej większej aktualizacji.
Zdarza się też kopiowanie wzoru bez uzupełnienia realnych danych. Puste nawiasy, ogólne zdania i deklaracje „na oko” szybko wychodzą na jaw. Lepiej napisać krócej, ale uczciwie.
FAQ
-
Nie. Klasyczna deklaracja dostępności z ustawy z 2019 r. dotyczy przede wszystkim podmiotów publicznych. Firma prywatna może jednak mieć inne obowiązki informacyjne, zwłaszcza przy usługach online i e-commerce.
-
Sam sklep prywatny zwykle nie musi publikować deklaracji takiej jak urząd. Od 28 czerwca 2025 r. część usług e-commerce podlega jednak Polskiemu Aktowi o Dostępności, więc sklep może mieć obowiązek podania informacji o dostępności usługi.
-
Tak, jeśli znasz stan strony i rozumiesz wymagania. Przy stronie publicznej albo rozbudowanym serwisie lepiej oprzeć się na audycie, bo część problemów trudno zauważyć bez testów.
-
Podmioty publiczne robią przegląd i aktualizację do 31 marca każdego roku oraz po zmianach, które mogą wpływać na dostępność. Przy stronie firmowej dobry rytm to minimum raz w roku i po większych zmianach w serwisie.
-
Nie. Najlepiej opublikować ją jako zwykłą podstronę HTML. Taka forma jest łatwiejsza do znalezienia, aktualizacji i odczytania przez technologie wspomagające.
-
Napisz to jasno, wskaż znane problemy i podaj sposób kontaktu. Potem ustal plan poprawek. Szczerość w deklaracji jest lepsza niż obietnica pełnej zgodności bez pokrycia.